Przejdź do treści

substancja słodząca

Ksylitol (E967)

Co to jest ksylitol?

Ksylitol to słodzik z grupy polioli (alkoholi cukrowych). Słodzi podobnie jak cukier, ale według przepisów UE dostarcza 2,4 kcal na gram, czyli ok. 40% mniej. Często występuje w gumach do żucia i bywa sprzedawany jako zamiennik cukru.

Gdzie występuje ksylitol?

W naszej bazie E967 zawiera 38 produktów, najczęściej w kategoriach:

  • Ksylitol (6)
  • Masło z orzeszków ziemnych (3)
  • Skyr (3)
  • Desery mleczne (2)
  • Jogurty pitne (2)

Czy ksylitol jest szkodliwy?

Ksylitol jest dopuszczony w UE. EFSA prowadzi jego ponowną ocenę – według informacji z lipca 2026 r. nie została jeszcze zakończona.

W badaniu Witkowskiego i współpracowników (European Heart Journal, 2024) osoby z wyższym poziomem ksylitolu we krwi częściej miały w ciągu 3 lat zawał, udar lub zmarły. W części laboratoryjnej ksylitol zwiększał aktywność płytek krwi, także w małym badaniu na 10 zdrowych ochotnikach po wypiciu napoju z ksylitolem. Autorzy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania – takie wyniki nie dowodzą, że ksylitol z diety powoduje choroby serca.

Skutki uboczne i ostrzeżenia

Spożyty w większej ilości może działać przeczyszczająco. Dlatego w UE produkty, w których dodane poliole stanowią ponad 10%, muszą mieć na etykiecie ostrzeżenie „nadmierne spożycie może powodować efekty przeczyszczające”.

Na etykiecie może występować jako: ksylitol.

Porównaj z innymi słodzikami: słodziki i zamienniki cukru – porównanie.

Źródła

  1. Xylitol is prothrombotic and associated with cardiovascular risk (Witkowski i in.) — European Heart Journal, 2024
  2. Update on the re-evaluation of sweeteners (FAF Panel plenary, 1–2 July 2026) — EFSA, 2026. stan ponownej oceny słodzików
  3. Xylitol toxicosis in dogs — MSD Veterinary Manual, 2025. hipoglikemia u psów od ok. 100 mg/kg
  4. Health potential of polyols as sugar replacers, with emphasis on low glycaemic properties — Nutrition Research Reviews, 2003. indeks glikemiczny polioli
  5. Regulation (EU) No 1169/2011 on the provision of food information to consumers — Dziennik Urzędowy UE, 2011. załącznik XIV: poliole 2,4 kcal/g, erytrytol 0 kcal/g; załącznik III: ostrzeżenia dla poliolów i aspartamu
  6. Global trends in added sugars and non-nutritive sweetener use in the packaged food supply — Public Health Nutrition, 2022. tabela 2: słodycz względem cukru

Najlepiej ocenione produkty z E967

Pierwsze 20 z 38, uporządkowane według Nutri-Score, stopnia przetworzenia i liczby dodatków.

Opis ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. Podstawa: rozporządzenie (WE) nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności oraz opinie EFSA. Wszystkie dodatki