Jak oceniamy produkty

Skąd mamy dane

Dane produktów pochodzą z Open Food Facts – otwartej bazy tworzonej przez wolontariuszy i producentów na licencji ODbL. Dane mogą zawierać błędy albo nie nadążać za zmianami receptur, dlatego przy każdym produkcie podajemy datę ostatniej zmiany i link do źródła, gdzie można je poprawić.

Dane przetwarzamy wyłącznie automatycznie, w sposób opisany na tej stronie: ujednolicamy nazwy i wartości odżywcze (wartości niemożliwe, np. ujemne lub powyżej 100 g na 100 g, pomijamy), przy powtórzonych kodach EAN zostawiamy najnowszy rekord, rozpoznajemy dodatki E po numerach i nazwach w składzie oraz wyliczamy poziomy składników i kolejność w rankingach według opisanych niżej progów.

Nutri-Score

Pięciostopniowa skala od A (najkorzystniejszy profil odżywczy) do E, opracowana na zlecenie francuskich władz zdrowotnych i stosowana w kilku krajach UE. Uwzględnia m.in. kalorie, cukry, tłuszcze nasycone, sól, błonnik, białko oraz udział owoców, warzyw i orzechów. Pokazujemy wynik obliczony przez Open Food Facts. Najlepiej sprawdza się przy porównywaniu podobnych produktów – A dla ciastek nie znaczy, że ciastka są równie dobre jak warzywa. Więcej: Nutri-Score – co to jest i jak go czytać.

Stopień przetworzenia (NOVA)

1. Żywność nieprzetworzona lub minimalnie przetworzona (np. warzywa, mleko, kasza).
2. Przetworzone składniki kulinarne (np. olej, cukier, sól).
3. Żywność przetworzona (np. sery, pieczywo, konserwy).
4. Żywność wysoko przetworzona – produkty z wieloma składnikami przemysłowymi, np. aromatami, emulgatorami czy izolatami białek.

Cukry, sól i tłuszcze

Oznaczenia „niska / średnia / wysoka zawartość” wyliczamy z progów brytyjskiej agencji FSA (system „traffic light”) na 100 g produktu albo 100 ml napoju:

Dodatki E

Dodatki rozpoznajemy automatycznie po numerach (np. „E330”) i po nazwach używanych na etykietach (np. „kwas cytrynowy”). Liczba dodatków nie przesądza o ocenie – E300 to witamina C. Opisy dodatków opieramy na przepisach UE i opiniach EFSA; w katalogu dodatków podajemy, na co warto zwrócić uwagę i dlaczego.

Kolejność w rankingach

W rankingach kategorii produkty sortujemy kolejno według:

1. Nutri-Score (od A do E),
2. grupy NOVA (od 1 do 4),
3. liczby wykrytych dodatków E (mniej wyżej),
4. zawartości cukrów, a następnie soli.

W rankingach biorą udział tylko produkty, które mają w bazie Nutri-Score i skład. Ranking porównuje dane z etykiet i nie jest oceną producenta ani marki.

Pomijamy też produkty z wartością odżywczą, która wygląda na niewpisaną: 0 g soli w chipsach, 0 g cukru w jogurcie owocowym albo sól wymienioną w składzie przy deklarowanych 0,01 g soli. Takie dane zawyżyłyby pozycję produktu. Zero uznajemy za podejrzane, gdy co najmniej trzy czwarte produktów z tej kategorii ma co najmniej 0,3 g soli, 3 g cukrów, 2 g tłuszczu lub tłuszczów nasyconych albo 20 kcal na 100 g. Zera zgodne z resztą etykiety zostają – np. 0 g tłuszczu w skyrze, gdy kalorie wynikają z samego białka i węglowodanów, albo 0,01 g soli w chrupkach, które w składzie nie mają soli. Pominięte produkty nadal mają swoje strony.

Zupki instant, zupy w proszku, kawa rozpuszczalna i napoje w proszku mają na etykiecie wartości albo dla suchego produktu, albo po przygotowaniu (np. po zalaniu wodą). Liczby różnią się wtedy kilkukrotnie, więc nie porównujemy ich ze sobą. Jeśli Open Food Facts podaje, że wartości dotyczą produktu po przygotowaniu, przyjmujemy to. W pozostałych przypadkach rozpoznajemy to po kaloryczności: co najmniej 300 kcal na 100 g to suchy produkt, najwyżej 200 kcal – po przygotowaniu, a pośrodku nie zgadujemy. Wartości suchego produktu nie oceniamy progami „mało” i „dużo”, bo dotyczą one jedzenia gotowego do spożycia.

Licencja danych

Baza produktów, na której opiera się serwis, powstaje z bazy Open Food Facts © współtwórcy Open Food Facts i jest udostępniona na licencji Open Database License (ODbL) 1.0. Nasza baza jest jej opracowaniem: zawiera wyłącznie dane z Open Food Facts, przetworzone automatycznie w sposób opisany na tej stronie, bez danych z innych źródeł. Każdy może odtworzyć ten sam wynik, pobierając eksport Open Food Facts i stosując opisane tu kroki. Teksty serwisu (opisy dodatków, poradniki) są naszym autorskim opracowaniem.

Niezależność

Serwis prowadzi Fundacja Trenify. Nie przyjmujemy pieniędzy od producentów żywności ani sieci handlowych za obecność czy pozycję w rankingach. Treści mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarza ani dietetyka.