substancja słodząca
Erytrytol (E968)
Co to jest erytrytol?
Erytrytol to słodzik z grupy polioli, czyli tzw. alkoholi cukrowych. Ma ok. 70% słodyczy cukru, a przepisy UE przyjmują dla niego 0 kcal na gram – jako jedyny poliol. Bywa sprzedawany jako zamiennik cukru do domowego użytku.
Gdzie występuje erytrytol?
W ocenie EFSA główne źródła erytrytolu w diecie to m.in. lody, drobne wypieki i napoje smakowe. Często występuje też w produktach „bez dodatku cukru” i „keto”.
W naszej bazie E968 zawiera 54 produkty, najczęściej w kategoriach:
- Napój energetyczny bez cukru i ze sztucznymi słodzikami (7)
- Napoje energetyczne (7)
- Erytrytol (5)
- Dżemy (3)
- Suplementy diety (2)
- Dżemy i konfitury z owoców jagodowych (1)
Czy erytrytol jest szkodliwy?
Erytrytol jest dopuszczony w UE. W 2023 r. EFSA ponownie go oceniła i ustaliła ADI: 0,5 g na kg masy ciała dziennie. Wartość wynika z działania przeczyszczającego – ma chronić przed biegunką i jej skutkami. EFSA zauważyła, że osoby spożywające dużo erytrytolu mogą przekraczać ten limit, choć same szacunki spożycia uznała za zawyżone.
W badaniu Witkowskiego i współpracowników (Nature Medicine, 2023) wyższy poziom erytrytolu we krwi wiązał się z częstszymi poważnymi zdarzeniami sercowo-naczyniowymi. To badanie obserwacyjne – pokazuje współwystępowanie, a nie wykazuje, że erytrytol z jedzenia jest przyczyną.
Skutki uboczne i ostrzeżenia
Spożyty w większej ilości może działać przeczyszczająco. Dlatego w UE produkty, w których dodane poliole stanowią ponad 10%, muszą mieć na etykiecie ostrzeżenie „nadmierne spożycie może powodować efekty przeczyszczające”.
Erytrytol w ciąży i u dzieci
EFSA nie wydała osobnych zaleceń dla kobiet w ciąży ani dla dzieci. W jej ocenie z 2023 r. najwyższe szacowane spożycie w przeliczeniu na masę ciała dotyczyło dzieci i przekraczało ADI – EFSA zaznaczyła jednak, że szacunki te są zawyżone.
Na etykiecie może występować jako: erytrytol, erytrol.
Porównaj z innymi słodzikami: słodziki i zamienniki cukru – porównanie.
Źródła
- Re-evaluation of erythritol (E 968) as a food additive — EFSA, 2023
- Update on the re-evaluation of sweeteners (FAF Panel plenary, 1–2 July 2026) — EFSA, 2026. stan ponownej oceny słodzików
- Sugar substitute erythritol linked to cardiac risk (omówienie badania Witkowski i in., Nature Medicine 2023) — TCTMD, 2023
- Metabolic effects and safety aspects of acute D-allulose and erythritol administration in healthy subjects — Nutrients, 2023. 50 g erytrytolu, 18 zdrowych osób
- Health potential of polyols as sugar replacers, with emphasis on low glycaemic properties — Nutrition Research Reviews, 2003. indeks glikemiczny polioli
- Regulation (EU) No 1169/2011 on the provision of food information to consumers — Dziennik Urzędowy UE, 2011. załącznik XIV: poliole 2,4 kcal/g, erytrytol 0 kcal/g; załącznik III: ostrzeżenia dla poliolów i aspartamu
- Global trends in added sugars and non-nutritive sweetener use in the packaged food supply — Public Health Nutrition, 2022. tabela 2: słodycz względem cukru
Najlepiej ocenione produkty z E968
Pierwsze 20 z 54, uporządkowane według Nutri-Score, stopnia przetworzenia i liczby dodatków.
- Erytrytol słodzik stołowyIntenson S.A. · dodatki E: 1 · cukry 0 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Protein Jogurt TruskawkowyGo Active · dodatki E: 2 · cukry 4,2 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Frulove on jellyAllnuteition · dodatki E: 3 · cukry 4,7 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Owoce w żelu mango - marakujaKruKam · dodatki E: 4 · cukry 2,5 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Frulove strawberry & raspberry with chiaAllnutrition · dodatki E: 4 · cukry 4 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Blueberry in jellyallnutrition · dodatki E: 4 · cukry 6,5 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Owoce w żelu jagodaKruKam · dodatki E: 4 · cukry 6,5 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Owoce w żelu wiśniaKrukam · dodatki E: 5 · cukry 0,5 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- 1 Calorie Meringues Raspberry FlavouredLocco · dodatki E: 5 · cukry 1,9 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Owoce w żelu brzoskwiniaKruKam · dodatki E: 5 · cukry 5,8 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- No Sugar Added* Cocoa FlavourGelatelli · dodatki E: 5 · cukry 6,5 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Kwaśne żelki owocowe bez dodatku cukrówSweet Secrets · dodatki E: 6 · cukry 0,6 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- frulove wiśniaAllNutrition · dodatki E: 7 · cukry 6,1 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Galaretka Konjac jagodaAsia flavours · dodatki E: 9 · cukry 0 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- strawberry white chocolateNICK'S · dodatki E: 12 · cukry 5,6 g na 100 gNutri-Score APrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- High Protein Eis ChocolateGelatelli lidl · dodatki E: 4 · cukry 8,2 g na 100 gNutri-Score BPrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Mleczny napój kawowy wysokobiałkowyArla · dodatki E: 3 · cukry 4,6 g na 100 mlNutri-Score CPrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Ultra VioletMonster Energy · dodatki E: 5 · cukry 0 g na 100 mlNutri-Score CPrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Ultra rosaMonster · dodatki E: 5 · cukry 0 g na 100 mlNutri-Score CPrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
- Citrus BoostDr Witt · dodatki E: 5 · cukry 2 g na 100 mlNutri-Score CPrzetworzenie NOVA 4 z 4: żywność wysoko przetworzona
Opis ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. Podstawa: rozporządzenie (WE) nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności oraz opinie EFSA. Wszystkie dodatki