Przejdź do treści

Bezpieczeństwo żywności

Salmonella – objawy, skąd się bierze i jak się chronić

Opracowanie: zespół Fundacji Trenify · Aktualizacja: · Źródła na końcu strony

Salmonella wywołuje salmonellozę – jedno z najczęstszych zatruć pokarmowych w Europie. Ważnym źródłem zakażeń są jajka i drób.

Objawy salmonelli i po jakim czasie się pojawiają

Według WHO salmonelloza zaczyna się nagle: gorączka, ból brzucha, biegunka, nudności, czasem wymioty. Objawy pojawiają się 6–72 godziny (zwykle 12–36 godzin) po zjedzeniu skażonego produktu i trwają 2–7 dni.

Większość chorych zdrowieje bez specjalnego leczenia. Najbardziej narażone na ciężki przebieg są małe dzieci, osoby starsze i osoby z obniżoną odpornością – u nich odwodnienie może zagrażać życiu. Jeśli po zjedzeniu produktu z partii objętej ostrzeżeniem pojawią się objawy zatrucia, GIS w komunikatach zaleca kontakt z lekarzem.

Skąd się bierze Salmonella

WHO wymienia przede wszystkim żywność pochodzenia zwierzęcego: jaja, mięso, drób i mleko. Zakażenie może też przenieść się z warzyw zanieczyszczonych obornikiem. Według EFSA ważnym źródłem zakażeń w UE są mięso drobiowe i jaja.

W 2024 r. w Unii Europejskiej zgłoszono 79 703 przypadki salmonellozy – to druga najczęstsza choroba odzwierzęca u ludzi, po kampylobakteriozie (EFSA i ECDC).

Jaja i Salmonella – jak się chronić

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH radzi:

  • kupować jaja z czystą i nieuszkodzoną skorupką;
  • przechowywać je w lodówce, w oryginalnym opakowaniu, i zużyć przed datą z opakowania;
  • po kontakcie z surowymi jajami dokładnie myć ręce gorącą wodą z mydłem;
  • gotować i smażyć jaja tak, żeby ścięło się i białko, i żółtko;
  • unikać – zwłaszcza w przypadku dzieci, osób chorych i starszych – potraw z surowych jaj, takich jak tiramisu, domowy majonez, kogel-mogel czy sosy typu holenderskiego.

Ile kalorii ma jajko i czym różni się surowe od ugotowanego, zobacz w tabeli kalorii.

Podstawowe zasady w kuchni

WHO zaleca przede wszystkim dokładne gotowanie potraw i podawanie ich gorących oraz częste mycie rąk mydłem – także po kontakcie ze zwierzętami domowymi i gospodarskimi.

Salmonella w ostrzeżeniach GIS

Spośród 51 ostrzeżeń GIS o żywności, które zebraliśmy od 20 lutego 2025, 6 dotyczyło Salmonelli. Najnowsze:

Wykrycie obecności bakterii Salmonella spp. w dwóch partiach suplementu diety

  • Numer partii: L:26/077P
  • Numer partii: L:26/068N
  • Data minimalnej trwałości: 31.03.2028
Wszystkie szczegóły komunikatu
  • Produkt: Suplement diety Verdin Fix Kompozycja 6 ziół, 20 saszetek (36 g)
  • Numer partii: L:26/077P
  • Numer partii: L:26/068N
  • Data minimalnej trwałości: 31.03.2028
  • Producent: USP Zdrowie Sp. z o.o., Poleczki 35, 02-822 Warszawa

Komunikat GIS na gov.pl

Wykrycie obecności bakterii Salmonella spp. w jednej partii suplementu diety

  • Numer partii: L:26/062P
  • Data minimalnej trwałości: 31.03.2028
Wszystkie szczegóły komunikatu
  • Produkt: Suplement diety Verdin Fix Kompozycja 6 ziół, 20 saszetek (36 g)
  • Numer partii: L:26/062P
  • Data minimalnej trwałości: 31.03.2028
  • Producent: USP Zdrowie Sp. z o.o., Poleczki 35, 02-822 Warszawa

Komunikat GIS na gov.pl

Wszystkie komunikaty: ostrzeżenia GIS.

Zobacz też: Listeria – bakteria, która rośnie w lodówce.

Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarza. Przy nasilonych objawach, zwłaszcza u dziecka lub osoby starszej, skontaktuj się z lekarzem.

Źródła

  1. Salmonella (non-typhoidal) (fact sheet) — Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), 2018. objawy 6–72 h (zwykle 12–36 h) po zjedzeniu, choroba trwa 2–7 dni; źródła: jaja, mięso, drób, mleko, warzywa
  2. The European Union One Health 2024 Zoonoses Report (plain language summary) — EFSA i ECDC, 2025. UE 2024: salmonelloza 79 703 przypadki (2. miejsce), listerioza 3041 przypadków inwazyjnych; hospitalizacja 97,3%, zgony 15,6% (przypadki spoza ognisk)
  3. Serious Listeria infections rising in Europe, EU report warns — EFSA, 2025. mięso drobiowe i jaja ważnym źródłem zakażeń Salmonellą
  4. Jaja – co powinieneś wiedzieć — NIZP PZH – PIB, 2018. przechowywanie w lodówce w oryginalnym opakowaniu, ścięte białko i żółtko, potrawy z surowych jaj
  5. Ostrzeżenia publiczne dotyczące żywności — Główny Inspektorat Sanitarny, 2026